Bệnh chổi rồng (hay còn gọi là bệnh đầu lân) là một trong những dịch hại nguy hiểm nhất, có thể làm giảm tới 80-90% năng suất nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời. Để quản lý bệnh chổi rồng trên cây nhãn thành công, nhà vườn cần hiểu rõ đây không phải là bệnh do nấm đơn thuần mà có sự liên quan mật thiết giữa vi khuẩn thuộc nhóm Phytoplasma và vật trung gian truyền bệnh là con nhện lông nhung.
Mối quan hệ giữa nhện lông nhung và bệnh chổi rồng
Nhện lông nhung (Eriophyes dimocarpi) có kích thước cực nhỏ, không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Chúng trú ngụ trong các kẽ lá, chồi non và nụ hoa.
-
Cơ chế gây hại: Nhện chích hút nhựa ở các chồi non, đồng thời truyền vi khuẩn gây bệnh vào mạch dẫn của cây. Khi cây bị nhiễm, các chồi non không phát triển thành lá bình thường mà biến dạng, co cụm lại, lá nhỏ li ti và khô héo như bó chổi.
-
Sự lây lan: Bệnh lây lan rất nhanh qua gió, nước tưới hoặc qua các dụng cụ cắt tỉa chưa được sát trùng khi chuyển từ cây bệnh sang cây khỏe.
.jpg)
Quy trình quản lý bệnh chổi rồng trên cây nhãn chuẩn kỹ thuật
Để cắt đứt nguồn lây và phục hồi vườn cây, bà con cần áp dụng quy trình "3 bước" nghiêm ngặt sau đây:
1. Vệ sinh vườn và cắt tỉa quyết liệt: Đây là bước tiên quyết trong cách trị bệnh chổi rồng hại nhãn. Bà con cần cắt bỏ toàn bộ những cành, chùm hoa bị bệnh. Lưu ý: Phải cắt sâu vào cành khỏe từ 20-30cm để đảm bảo loại bỏ hoàn toàn mầm bệnh bên trong mạch dẫn. Sau khi cắt, phải gom toàn bộ cành bệnh ra khỏi vườn và tiêu hủy ngay (đốt bỏ). tuyệt đối không vứt xuống mương nước.
2. Tiêu diệt vật trung gian (Nhện lông nhung): Bà con cần tập trung phun thuốc trừ nhện vào 2 giai đoạn nhạy cảm nhất:
-
Giai đoạn ra đọt non: Khi cây vừa nhú "mũi giáo", đây là lúc nhện tấn công mạnh nhất.
-
Giai đoạn nhú mầm hoa: Phun phòng để bảo vệ bông ngay từ khi mới hình thành. Nên luân phiên sử dụng các hoạt chất trừ nhện có tính thấm sâu và lưu dẫn mạnh. Đặc biệt, có thể kết hợp với dầu khoáng để tăng độ bám dính và làm ung trứng nhện.
3. Phục hồi và tăng cường sức đề kháng: Sau khi cắt tỉa và phun thuốc, việc phục hồi vườn nhãn bị chổi rồng cần sự hỗ trợ của dinh dưỡng chuyên sâu:
-
Bổ sung lân và kali: Giúp cành nhanh già, hạn chế sự phát triển của vi khuẩn trong mạch dẫn.
-
Sử dụng Trung - Vi lượng: Đặc biệt là Kẽm (Zn) và Magie (Mg) giúp lá xanh dày, tăng khả năng chống chịu với các điều kiện bất lợi.
Lưu ý quan trọng khi canh tác nhãn
Bà con nên ưu tiên chọn giống sạch bệnh từ các vườn ươm uy tín. Trong quá trình chăm sóc, hạn chế việc bón quá nhiều phân Đạm vào thời kỳ cây ra đọt non vì lá quá xanh mướt và mềm yếu sẽ rất dễ thu hút nhện lông nhung đến tấn công.
Áp dụng đồng bộ các bước trong quy trình quản lý bệnh chổi rồng trên cây nhãn không chỉ giúp vườn cây thoát khỏi cảnh "quét sạch năng suất" mà còn giúp cây nhãn phát triển bền vững, cho những vụ mùa bội thu.
