Vụ Đông Xuân 2025 - 2026 tại An Giang đánh dấu một cột mốc lịch sử về năng suất, nhưng đằng sau những cánh đồng vàng trĩu hạt là nỗi lo cơm áo của người nông dân. Một nghịch lý đang hiện hữu: năng suất càng cao, túi tiền của người trồng lúa lại càng mỏng đi do sự leo thang của chi phí vật tư nông nghiệp.
"Bão giá" xăng dầu và phân bón bào mòn lợi nhuận Dù đạt mức năng suất "khủng" 1,4 tấn/công, nhưng lợi nhuận của nông dân đang bị quét sạch bởi giá đầu vào tăng phi mã. Ghi nhận tại các địa phương như Gò Quao, Hòn Đất, giá phân bón đã tăng từ 30% - 50% so với cùng kỳ.
.png)
Bà con nông dân xót xa chia sẻ rằng phải bán cả chục ký lúa mới đổi được một lít dầu. Sự chênh lệch quá lớn giữa giá thành sản xuất và giá lúa gạo đầu vụ (giảm hơn 1.200 đồng/kg so với năm ngoái) khiến nhiều hộ rơi vào cảnh "lấy công làm lời", thậm chí là lỗ nặng nếu phải thuê đất canh tác.
Nỗi đau "trúng mùa, mất giá" và vị thế yếu thế Bên cạnh áp lực từ vật tư nông nghiệp, người dân còn phải đối mặt với tình trạng thiếu máy gặt và sự ép giá của thương lái. Nhiều trà lúa chín quá lứa vẫn phải nằm chờ trên đồng vì không gọi được máy cắt. Ngay cả khi đã thu hoạch xong, tình trạng thương lái "bỏ cọc" hoặc hẹn lần khê khiến lúa tươi bị giảm phẩm cấp, hao hụt trọng lượng, đẩy nông dân vào thế "tiến thoái lưỡng nan".
Cần giải pháp bền vững cho vựa lúa miền Tây Thực tế tại An Giang và các tỉnh ĐBSCL cho thấy, người nông dân – những người đảm bảo an ninh lương thực quốc gia – lại là mắt xích yếu nhất trong chuỗi giá trị khi không có quyền định giá sản phẩm mình làm ra.
Để giải quyết triệt để tình trạng này, cần có những thay đổi mang tính chiến lược:
-
Hỗ trợ nông dân tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi để đầu tư máy móc và làm chủ khâu thu hoạch.
-
Thiết lập các liên kết bền vững giữa doanh nghiệp và HTX để bình ổn giá lúa gạo.
-
Xây dựng cơ chế bảo trợ giá đủ mạnh để bảo vệ người sản xuất trước những biến động tiêu cực của thị trường vật tư nông nghiệp.
