Lào Cai tăng tốc trở thành trung tâm logistics hàng đầu, mở rộng cửa ngõ giao thương Việt - Trung

Lào Cai đang đẩy nhanh hàng loạt dự án hạ tầng giao thông, cửa khẩu và logistics nhằm nâng cao năng lực thông quan với Trung Quốc. Đáng chú ý, mô hình Cửa khẩu thông minh dự kiến vận hành giai đoạn 1 từ quý I/2027, tạo thêm động lực cho xuất nhập khẩu hàng hóa, đặc biệt là nông sản.

Lào Cai tăng tốc triển khai Cửa khẩu thông minh

Với vị trí chiến lược trên hành lang kinh tế kết nối Việt Nam với khu vực Tây Nam Trung Quốc, Lào Cai đang từng bước xây dựng hệ thống logistics và cửa khẩu theo hướng hiện đại, đồng bộ.

Một trong những dự án quan trọng nhất hiện nay là Cửa khẩu thông minh Lào Cai, với mục tiêu đưa giai đoạn 1 vào vận hành trong quý I/2027.

Dự án được kỳ vọng ứng dụng mạnh công nghệ và chuyển đổi số vào hoạt động xuất nhập khẩu, từ đó rút ngắn thời gian xử lý hàng hóa, nâng cao năng lực thông quan và giảm áp lực ùn tắc tại khu vực biên giới.

Hiện nhà đầu tư đã được lựa chọn và đang triển khai các thủ tục liên quan đến thuê đất, thiết kế cơ sở cũng như cấp phép xây dựng hạ tầng.

Song song đó, các cơ quan chức năng đang xây dựng và hoàn thiện tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình vận hành, giám sát hải quan và cơ chế chia sẻ dữ liệu phục vụ hoạt động của cửa khẩu.

Nông sản có thể hưởng lợi từ Cửa khẩu thông minh

Một trong những nhóm hàng được kỳ vọng hưởng lợi lớn từ mô hình mới là nông sản và trái cây xuất khẩu sang Trung Quốc.

Đối với các container hàng hóa đã được chuẩn hóa đầy đủ thông tin về nguồn gốc xuất xứ, mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và đáp ứng yêu cầu kiểm dịch, hệ thống có thể hỗ trợ quá trình nhận diện, soi chiếu và xử lý thông quan nhanh hơn.

Đặc biệt, các lô hàng thuộc nhóm rủi ro thấp, đáp ứng điều kiện luồng xanh sẽ có nhiều thuận lợi khi hệ thống tự động hóa được đưa vào vận hành.

Điều này có ý nghĩa lớn với các loại nông sản tươi có yêu cầu cao về thời gian vận chuyển như sầu riêng, thanh long, xoài, mít, dứa, chanh leo và nhiều mặt hàng rau quả khác.

Trong khi đó, phương thức thông quan truyền thống vẫn tiếp tục hoạt động đối với hàng quá khổ, quá tải, hàng rời hoặc những lô hàng thuộc diện cần kiểm tra chuyên ngành.

Việc kết hợp hai phương thức được kỳ vọng giúp Lào Cai nâng cao đáng kể năng lực xử lý hàng hóa trong những thời điểm xuất khẩu nông sản tăng cao.

Lợi thế lớn từ cửa ngõ Việt Nam - Trung Quốc

Lào Cai sở hữu vị trí đặc biệt trên tuyến giao thương giữa Việt Nam và tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.

Tuyến vận tải từ Côn Minh qua Lào Cai, sau đó kết nối Hà Nội và cảng Hải Phòng tạo thành một hành lang tương đối ngắn để hàng hóa từ khu vực Tây Nam Trung Quốc tiếp cận hệ thống cảng biển Việt Nam.

Quãng đường từ Hải Phòng lên Lào Cai và từ Hà Khẩu tới Côn Minh vào khoảng 1.000 km. Trong khi nếu di chuyển từ Côn Minh qua Nam Ninh rồi kết nối về Hải Phòng, tổng quãng đường có thể lên tới khoảng 1.300 - 1.400 km.

Lợi thế khoảng cách đang tạo điều kiện để Lào Cai phát triển không chỉ hoạt động xuất nhập khẩu trực tiếp mà còn cả dịch vụ logistics và vận chuyển hàng hóa quá cảnh.

Nông sản Việt Nam rộng đường vào Tây Nam Trung Quốc

Cơ cấu hàng hóa qua cửa khẩu Lào Cai thể hiện rõ tính bổ trợ giữa thị trường Việt Nam và Trung Quốc.

Ở chiều nhập khẩu, Việt Nam tiếp nhận nhiều loại trái cây, rau củ từ Trung Quốc như táo, lê, nho, khoai tây, bắp cải, củ cải… cùng với phân bón, máy móc, thiết bị và nhiều loại vật tư phục vụ sản xuất.

Ở chiều ngược lại, Lào Cai là một trong những cửa ngõ quan trọng đưa nông sản Việt Nam sang thị trường Trung Quốc.

Các loại trái cây nhiệt đới của Việt Nam như sầu riêng, thanh long, xoài, mít và dứa có thị trường tiêu thụ lớn tại Trung Quốc.

Bên cạnh nông sản miền Nam, các sản phẩm thế mạnh của vùng Tây Bắc như chanh leo và cà phê Sơn La cũng có thêm cơ hội tiếp cận thị trường Vân Nam và các khu vực lân cận.

Việc nâng cao năng lực logistics vì vậy không chỉ giúp tăng lượng hàng hóa qua biên giới mà còn có thể giảm thời gian vận chuyển – yếu tố đặc biệt quan trọng đối với nông sản tươi.

Mở rộng năng lực thông quan lên 5.000 lượt xe mỗi ngày

Không chỉ tập trung vào Cửa khẩu thông minh, Lào Cai đang đẩy nhanh nhiều dự án hạ tầng nhằm mở rộng năng lực giao thương qua biên giới.

Trên tuyến biên giới dài hơn 182 km giữa Lào Cai và Vân Nam, quy hoạch định hướng hình thành và nâng cấp 3 cặp cửa khẩu quốc tế.

Bên cạnh cửa khẩu quốc tế Lào Cai với các lối thông quan Hồ Kiều và Kim Thành, địa phương định hướng tiếp tục nâng cấp cửa khẩu Mường Khương và phát triển khu vực Bản Vược.

Một dự án đáng chú ý khác là cầu Bát Xát - Bá Sái.

Công trình được thiết kế rộng khoảng 35 m với 6 làn xe, lớn hơn đáng kể so với cầu đường bộ Kim Thành hiện nay.

Nếu cầu Kim Thành đáp ứng khoảng 1.000 lượt xe/ngày, cầu Bát Xát - Bá Sái được kỳ vọng bổ sung năng lực khoảng 3.000 - 3.500 lượt phương tiện/ngày.

Khi kết hợp cầu Kim Thành, cầu Bát Xát - Bá Sái và hệ thống Cửa khẩu thông minh, năng lực thông quan qua Lào Cai được kỳ vọng có thể đạt khoảng 5.000 lượt xe/ngày vào năm 2027.

Hạ tầng giao thông tạo sức bật cho logistics Lào Cai

Để trở thành trung tâm logistics lớn, hạ tầng cửa khẩu cần được kết nối với hệ thống giao thông liên vùng.

Lào Cai đang đứng trước cơ hội lớn khi nhiều dự án giao thông quan trọng được triển khai trên hành lang Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được kỳ vọng khi hoàn thiện sẽ tạo hành lang vận chuyển hàng hóa quy mô lớn từ khu vực cửa khẩu tới hệ thống cảng biển phía Bắc.

Trong khi đó, việc nâng cấp tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai sẽ giúp cải thiện năng lực vận tải đường bộ và rút ngắn thời gian di chuyển.

Khi hệ thống đường bộ, đường sắt, cửa khẩu và bến bãi được kết nối đồng bộ, hàng hóa từ Tây Nam Trung Quốc có thể đi qua Lào Cai để tiếp cận các cảng biển Việt Nam thuận lợi hơn.

Ở chiều ngược lại, nông sản và hàng hóa Việt Nam cũng có điều kiện tiếp cận nhanh hơn thị trường Trung Quốc.

Lào Cai hướng tới trung tâm logistics quan trọng của khu vực

Lợi thế của Lào Cai không chỉ nằm ở hoạt động xuất nhập khẩu trực tiếp giữa Việt Nam và Trung Quốc mà còn ở tiềm năng phát triển logistics hàng quá cảnh.

Khu vực Tây Nam Trung Quốc có nhu cầu nhập khẩu lượng lớn nguyên liệu và nông sản từ nhiều quốc gia. Một phần hàng hóa có thể cập các cảng biển Việt Nam, sau đó vận chuyển theo hành lang Hải Phòng - Hà Nội - Lào Cai để đi sâu vào Trung Quốc.

Nếu Cửa khẩu thông minh được vận hành đúng tiến độ, đồng thời cầu Bát Xát - Bá Sái, cao tốc và hệ thống đường sắt liên vùng được hoàn thiện, năng lực logistics của Lào Cai sẽ được nâng lên đáng kể.

Đây cũng là cơ sở để địa phương từng bước trở thành trung tâm logistics và trung chuyển hàng hóa quan trọng trên hành lang kinh tế Việt Nam - Trung Quốc, đồng thời tạo thêm dư địa cho xuất khẩu nông sản Việt Nam trong những năm tới.

Nguồn tại đây